menu
    Logo BIP

    ĆWICZENIA PERCEPCJI SŁUCHOWEJ i SŁUCHU FONEMATYCZNEGO

    Jesteś tu: » Przedszkole nr 352 w Warszawie » Kącik pięciolatka » ĆWICZENIA PERCEPCJI SŁUCHOWEJ i SŁUCHU FONEMATYCZNEGO

    ĆWICZENIA PERCEPCJI SŁUCHOWEJ i SŁUCHU FONEMATYCZNEGO

     

    1. Ćwiczenia percepcji słuchowej

     

    Dzięki sprawnemu funkcjonowaniu analizatora słuchowego dziecko spostrzega , zapamiętuje i rozpoznaje dźwięki, wśród których znajdują się i dźwięki mowy.

     Poziom rozwoju percepcji słuchowej w zasadniczy sposób decyduje o postępach w rozwoju mowy i nauki czytania. Na czynność spostrzegania słuchowego dźwięków mowy składają się czynności: spostrzeganie i odróżnianie od siebie wypowiadanych oraz zjawisk prozodycznych (miejsce akcentu intonacji zdania , tempa mowy ).

     

    Zaburzenia percepcji słuchowej uwidaczniają się gdy dziecko ma problemy:

    -  w wyodrębnianiu dźwięków ze struktur złożonych (głosek i sylab ze słów, słów ze zdań ) , są przyczyną nieporozumienia poleceń lub treści opowiadań  oraz niepowodzeń w początkowej nauce czytania ,

    - w różnicowaniu dźwięków mowy, może powodować to nieprawidłowe wybrzmiewanie, utrzymywanie się agramatyzmów i błędów w czytaniu ,

    -  w scalaniu dźwięków w złożone struktury, (występuje w czytaniu )

    -  w zapamiętywaniu słów, form językowych, wierszyków piosenek ,

    -  w koncentracji uwagi na bodźcach słuchowych

     

    Proponowane ćwiczenia percepcji słuchowej:

    • Zabawy w wykonywanie poleceń
    • Rozpoznawanie osób na podstawie barwy ich głosu
    • Rozpoznawanie różnych instrumentów lub innych dźwięków z życia
    • Rozpoznawanie struktur rytmicznych i ich odtwarzanie
    • Wyodrębnianie słów na początku, w środku i na końcu zdania
    • Tworzenie wyrazów zaczynających się określoną sylabą lub literą
    • Segregowanie obrazków wg pierwszej głoski
    • Naśladowanie, powtarzanie tekstu wypowiedzianego przez inną osobę
    • Powtarzanie coraz większej ilości słów wypowiadanych przez inną osobę

     

     

    2. Ćwiczenia słuchu fonematycznego

     

    Słuch fonemowy jest to zdolność rozróżniania fonemów, czyli dźwięków mowy ludzkiej.

    Należy pamiętać, że dziecko z zaburzonym słuchem fonematycznym dobrze słyszy słowa, lecz nie potrafi różnicować pojedynczych dźwięków lub złożyć ich w całość. Dziecko musi z potoku słyszanej mowy wyodrębnić wyrazy, w nich sylaby, w sylabach- głoski. Aby zrozumieć sens tekstu musi uchwycić kolejność głosek w wyrazie i umieć je zróżnicować. Zaburzenia słuchu fonematycznego utrudniają rozumienie mowy, są przyczyną wadliwej wymowy fonemów, co uwidacznia się w czytaniu i pisaniu.

     Przy niedokształceniu słuchu fonemowego dziecko może:

    • nie rozróżniać głosek dźwięcznych i bezdźwięcznych, ustnych i nosowych, zamieniać syczące na szumiące (s - sz)
    • mieć problemy ze zrozumieniem poleceń słownych,
    • zniekształcać wyrazy pisząc z pamięci lub ze słuchu
    • spotkać się z trudnościami podczas czytania całych wyrazów, a następnie zdań mieć problemy z nauką wierszy czy języka obcego

    Przykładowe ćwiczenia

    • wyróżnianie wyrazów w zdaniu,
    • wyróżnianie sylab w wyrazie, najlepiej za pomocą klaskania (jedna sylaba- jedno klaśnięcie), oprócz tego można bawić się w kończenie wyrazów, podajemy pierwszą sylabę, np. ko-, a dziecko dodaje - ło (koło).
    • wyróżnianie głosek w wyrazach- najpierw na początku wyrazu, potem na końcu i w środku. Można użyć do tego obrazków, spośród, których dziecko wyszuka obrazki zaczynające się lub kończące na daną głoskę.
    • wymyślanie rymujących się wyrazów (czytanie, pisanie, szukanie obrazków itd.).
    • układanie kilku wyrazów w kolejności od najkrótszego do najdłuższego (a, po, las, okno, lalka)
    • rysowanie przedmiotów zaczynających się (kończących, lub mających w środku) na daną głoskę.
    • słuchanie (starsze dzieci mogą same przeczytać) wierszy, w których występuje jak najwięcej dźwięków do naśladowania. Można wykorzystać następujące utwory: Lokomotywa, Ptasie radio, Kotek.
    • dobieranie w pary wyrazów, które różnią się tylko jedną głoską (koza- kosa, mama- dama, tata- data, pije- bije, Ala- Ola).
    • podkreślanie czerwoną kredką wyrazów, które "syczą", a niebieską, tych, które "szumią" (sok, puszka, szachy, postój, proszek, ser).
    • Rozpoznawanie głosów zwierząt zarejestrowanych na taśmie magnetofonowej.
      Najpierw będą togłosy zwierząt najbardziej znanych: psa, kota, krowy, kury, koguta, kaczki, gęsi, konia, kurcząt, świni, żaby, gołębia; potem głosy zwierząt, zktórymi dzieci stykają się rzadziej, np.: kozy, osła, lwa, mewy, wrony, wróbla, bociana itp.;
    • Chłopców sprawdzić możemy przy rozpoznawaniu odgłosów charakterystycznych dla pojazdów: samochodu, traktora, pociągu, motocykla, tramwaju, wozu straży pożarnej, karetki pogotowia, statku, roweru, wrotek, deskorolki, itp.;
    • Dość trudnym, wymagającym dużego skupienia, jest zadanie odgadnięcia odgłosów docierających zza przysłony (parawanu), albozsąsiedniego pomieszczenia. Może tobyć np.: odgłos przelewania wody, rozdzierania papieru, telefonu, przesuwania krzesła, upadku piłki, gwizdu czajnika, brzęku kluczy, itd.;
    • Udzielanie przez dzieci odpowiedzi na pytanie: co słyszysz? Dziecko zzamkniętymi oczami wsłuchuje się wciszę - żadne dźwięki nie są wytwarzane celowo. Po krótkim czasie wsłuchiwania się określają, co słyszy: stukot butów obruk, skrzypnięcie drzwi, szczekanie psa, odgłos samochodów, ptaków, rozmowy ludzi itp.;
    • Słuchowa analiza podanego rytmu iruchowe jego odtwarzanie poprzez wyklaskiwanie, wystukiwanie, wytupywanie;
    • Graficzne odtwarzanie wysłuchanego rytmu (rysowanie kropek lublinii). - odtwarzanie rytmiczne układów przestrzennych - na podstawie układu np.klocków, dziecko wystukuje lubwyklaskuje rytm;
    • Rytmiczne wypowiadanie treści krótkich wierszy (z wyklaskiwaniem);
    • zabawa "Kto to?" - rozkładamy zestaw obrazków (figurek) zwierząt - kot, pies, kura, krowa, koza, kogut, świnka, koń itp. Dziecko nazywa zwierzęta (ustalenie, że dziecko je rozpoznaje). Następnie mówimy wyraz sylabami, a dziecko dokonuje syntezy i wypowiada cały wyraz wskazując zwierzątko (po kilku razach następuje zmiana ról);
    • Rozpoznawanie obrazków zaczynających się od tej samej sylaby;
    • Rozpoznawanie obrazków kończących się tą samą sylabą;
    • Sztafeta sylabowa - tworzenie wyrazów rozpoczynających się od tej samej sylaby - mama, makaron, marzenia, makrela itp. lub kończących się tą samą sylabą np. piżama, rama, mama, tama itp.;
    • Łańcuch sylabowy - rozpoczynamy zabawę wypowiadając dwusylabowy wyraz, dziecko powtarza wyraz idzieli go na sylaby. Druga sylaba staje się początkiem nowego wyrazu powstałego np: wa - ta (wata), ta - ma (tama), ma - ki (maki), ki - je (kije), je - my (jemy), my - dło (mydło) itak aż do wyczerpania pomysłów;
    • Analiza z podskokami - podajemy dziecku wyraz, a jego zadaniem jest podzielić go na sylaby, ale po wymówieniu każdej z nich musi podskoczyć np. balony- ba(podskok) - lo(podskok) - ny(podskok);

    Opracowanie: szkolnastrona.pl